Intellectuele eigendomsrecht
Auteurs- en modellenrecht
Het auteursrecht heeft betrekking op ‘werken van letterkunde, wetenschap of kunst’. Dat is zeer ruim: van teksten, foto’s, schilderijen en tot kledingstukken, meubels, sieraden en alles wat met vormgeving te maken heeft alsook TV-formats en bijvoorbeeld software (zie daarvoor ook de specialisatie ICT-recht). Het auteursrecht geeft de maker van een werk het exclusieve recht het werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Auteursrecht ontstaat vanzelf – mits het voldoende is uitgewerkt – en hoeft niet te worden geregistreerd. Modellenrecht en auteursrecht gaan vaak samen. Het modellenrecht ziet uitsluitend op de vormgeving van producten. In beginsel is de registratie van een model vereist om de bescherming te kunnen inroepen.
Merkenrecht en handelsnaamrecht
Een merk is een ‘teken ter onderscheiding van waren en/of diensten’. Het kan daarbij gaan om een woord, logo of een bepaalde letter- of cijfercombinatie maar zelfs de vorm van producten is in sommige gevallen als merk te beschermen. Bedrijven kunnen zich met hun merk onderscheiden van concurrenten. Een merkrecht ontstaat op het moment van registratie van het merk. Het is dus van belang zo snel mogelijk een merk te registreren, liefst zelfs al voordat het in gebruik wordt genomen. Met een merkregistratie in de hand, kan derden worden belet een gelijk(end) teken te gebruiken in een identieke of soortgelijke branche (en in sommige gevallen zelfs in een volstrekt andere branche). De naam van een bedrijf kan beschermd worden door zowel het handelsnaamrecht als het merkenrecht. Een handelsnaamrecht ontstaat vanaf het moment dat de naam wordt gebruikt in het economisch verkeer. De enkele registratie bij de Kamer van koophandel is daarvoor onvoldoende. Een handelsnaamrecht geeft een beperktere bescherming dan een merkrecht.
Octrooirecht
Middels het octrooirecht kunnen uitvindingen worden beschermd. Het octrooirecht ziet veelal op technische voortbrengselen of werkwijzen. Vormgeving speelt hier dus – in tegenstelling tot het auteurs- en modellenrecht – geen enkele rol.